Bệnh thường gặp, Góc sức khoẻ, Tai Mũi Họng
Viêm họng do nhiễm trùng: Nguyên nhân, dấu hiệu và hướng điều trị hiệu quả
Th10
Viêm họng do nhiễm trùng là bệnh lý phổ biến nhưng không nên xem nhẹ. Dù khởi phát từ một cơn đau họng thông thường, nếu không chăm sóc và điều trị đúng, bệnh có thể dẫn đến nhiễm trùng lan rộng, thậm chí ảnh hưởng đến tim, thận và phổi.
Việc giữ gìn vệ sinh họng, nâng cao sức đề kháng và đi khám sớm khi có triệu chứng bất thường chính là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe hô hấp của bạn và gia đình
1. Tổng quan về viêm họng – bệnh lý hô hấp phổ biến quanh năm
Viêm họng là tình trạng niêm mạc họng bị viêm, sưng, đỏ và đau rát, thường xuất hiện do sự tấn công của các tác nhân gây bệnh như virus hoặc vi khuẩn. Đây là một trong những bệnh lý hô hấp trên thường gặp nhất ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là vào thời điểm thời tiết thay đổi, môi trường ô nhiễm hoặc sức đề kháng suy giảm.
Theo thống kê, hơn 70% các trường hợp viêm họng là do virus, phần còn lại là viêm họng do nhiễm trùng vi khuẩn, trong đó phổ biến nhất là liên cầu khuẩn nhóm A (Streptococcus pyogenes). Nếu không được điều trị đúng cách, viêm họng do nhiễm trùng có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
2. Viêm họng do nhiễm trùng là gì?
Viêm họng do nhiễm trùng là tình trạng viêm nhiễm tại vùng hầu họng do sự xâm nhập và phát triển của các tác nhân vi sinh vật gây bệnh như vi khuẩn, virus hoặc nấm. Khi hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc họng trở nên dễ tổn thương, tạo điều kiện cho các tác nhân này sinh sôi, gây viêm, đau rát và mủ.
Một số tác nhân thường gặp:
Vi khuẩn: Liên cầu khuẩn nhóm A, tụ cầu vàng, phế cầu khuẩn, Haemophilus influenzae…
Virus: Adenovirus, Rhinovirus, Coronavirus, cúm (Influenza virus)…
Nấm: Candida albicans – thường gặp ở người suy giảm miễn dịch, dùng kháng sinh kéo dài.
3. Nguyên nhân gây viêm họng do nhiễm trùng
Viêm họng có thể khởi phát từ nhiều yếu tố, nhưng khi nói đến viêm họng do nhiễm trùng, các nguyên nhân chủ yếu gồm:
3.1. Nhiễm vi khuẩn
Đây là nguyên nhân chính của viêm họng mủ, thường gây ra bởi liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A. Vi khuẩn xâm nhập qua đường hô hấp, bám dính lên niêm mạc họng, tiết độc tố gây tổn thương tế bào, sưng viêm và đau rát dữ dội.
3.2. Nhiễm virus
Virus thường gây viêm họng cấp kèm theo triệu chứng cảm lạnh, ho, nghẹt mũi, chảy nước mũi. Tuy bệnh có thể tự khỏi sau vài ngày, nhưng trong một số trường hợp, virus tạo điều kiện cho vi khuẩn bội nhiễm, khiến bệnh nặng hơn.
3.3. Môi trường ô nhiễm và thói quen sinh hoạt
Khói thuốc lá, bụi mịn, ô nhiễm không khí, uống nước lạnh hoặc nói to kéo dài có thể làm tổn thương niêm mạc họng, giảm khả năng đề kháng và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
3.4. Sức đề kháng yếu
Trẻ nhỏ, người già, người mắc bệnh mạn tính hoặc thiếu ngủ, ăn uống kém là nhóm dễ mắc viêm họng do nhiễm trùng hơn cả.
4. Dấu hiệu nhận biết viêm họng do nhiễm trùng
Việc phân biệt viêm họng thông thường với viêm họng do nhiễm trùng giúp bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Một số triệu chứng đặc trưng của viêm họng do nhiễm trùng gồm:
Đau rát họng dữ dội, nhất là khi nuốt.
Niêm mạc họng sưng đỏ, có thể xuất hiện mủ trắng hoặc đốm vàng.
Sốt cao trên 38.5°C, ớn lạnh, mệt mỏi.
Hạch cổ sưng đau, đôi khi cứng.
Hơi thở có mùi hôi do vi khuẩn phát triển.
Giọng nói khàn, mất tiếng tạm thời.
Nếu là viêm họng do virus, thường kèm theo triệu chứng ho, sổ mũi, đau đầu, còn viêm họng do vi khuẩn lại nổi bật với sốt cao, họng mủ và đau nuốt rõ rệt.
5. Mối liên hệ giữa viêm họng và nhiễm trùng
Viêm họng và nhiễm trùng có mối quan hệ hai chiều. Khi niêm mạc họng bị viêm, hàng rào bảo vệ tự nhiên bị tổn thương, tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus dễ dàng xâm nhập, gây nhiễm trùng lan rộng.
Ngược lại, khi cơ thể bị nhiễm trùng toàn thân (như cảm cúm, viêm phổi, viêm mũi xoang), các tác nhân gây bệnh có thể lan theo đường máu hoặc đường hô hấp lên vùng họng, khiến tình trạng viêm họng trở nên trầm trọng hơn.
Nếu không được kiểm soát, viêm họng do nhiễm trùng có thể lan sang các cơ quan lân cận như:
Tai giữa → viêm tai giữa cấp, giảm thính lực.
Mũi – xoang → viêm mũi, viêm xoang.
Đường hô hấp dưới → viêm thanh quản, viêm phế quản, thậm chí viêm phổi.
6. Biến chứng nguy hiểm nếu viêm họng không được điều trị đúng cách
Viêm họng tưởng chừng đơn giản nhưng nếu chủ quan, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nặng, đặc biệt là khi nguyên nhân do liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A.
Các biến chứng thường gặp gồm:
Áp xe quanh amidan: hình thành khối mủ, gây sưng đau dữ dội, khó nuốt, thậm chí khó thở.
Viêm tai giữa, viêm xoang: do vi khuẩn lan sang cơ quan lân cận.
Viêm phổi, viêm phế quản: nhiễm trùng lan xuống đường hô hấp dưới.
Viêm cầu thận cấp, viêm khớp cấp, viêm tim: do độc tố vi khuẩn lan theo đường máu.
Nhiễm trùng huyết: tình trạng nhiễm trùng toàn thân nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng.
7. Cách điều trị viêm họng do nhiễm trùng
Tùy theo nguyên nhân, mức độ bệnh và cơ địa người bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ phù hợp:
7.1. Điều trị nguyên nhân
Viêm họng do vi khuẩn: cần dùng kháng sinh theo đơn (thường là penicillin, amoxicillin hoặc cephalosporin). Tuyệt đối không tự ý mua thuốc, ngừng thuốc sớm hoặc đổi kháng sinh.
Viêm họng do virus: chủ yếu điều trị triệu chứng – không cần kháng sinh.
Viêm họng do nấm: điều trị bằng thuốc kháng nấm, kết hợp vệ sinh họng thường xuyên.
7.2. Điều trị triệu chứng
Dùng thuốc hạ sốt, giảm đau (paracetamol, ibuprofen).
Súc họng nước muối sinh lý ngày 2–3 lần.
Uống nhiều nước ấm, tránh đồ cay, lạnh.
Dùng dung dịch xịt họng, viên ngậm thảo dược giúp làm dịu cổ họng.
7.3. Chăm sóc và phục hồi tại nhà
Nghỉ ngơi, tránh nói nhiều, giữ ấm cổ.
Tăng cường ăn rau xanh, trái cây giàu vitamin C để nâng sức đề kháng.
Giữ môi trường sống trong lành, tránh khói bụi và thuốc lá.
8. Cách phòng ngừa viêm họng do nhiễm trùng
Phòng bệnh luôn là yếu tố quan trọng nhất để tránh tái phát viêm họng nhiều lần. Bạn có thể thực hiện các biện pháp sau:
Giữ vệ sinh răng miệng sạch sẽ mỗi ngày.
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt trước khi ăn.
Tránh tiếp xúc với người đang bị cúm, cảm lạnh hoặc viêm họng.
Đeo khẩu trang khi ra đường hoặc khi thời tiết thay đổi.
Giữ ấm cơ thể, nhất là vùng cổ và ngực.
Tăng cường miễn dịch bằng chế độ ăn đủ chất, tập thể dục nhẹ nhàng.
Khám bác sĩ sớm nếu có dấu hiệu viêm họng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
9. Khi nào cần đến bác sĩ?
Hãy đến cơ sở y tế khi có các dấu hiệu sau:
Đau họng dữ dội, khó nuốt, sốt cao trên 39°C.
Họng sưng đỏ, có mủ hoặc chấm trắng.
Hạch cổ sưng to, đau nhức.
Bệnh kéo dài trên 7 ngày không thuyên giảm.
Xuất hiện khó thở, khàn tiếng kéo dài.
Khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp, tránh biến chứng nguy hiểm.
Wellcare Pharmacy – Đồng hành cùng sức khỏe gia đình bạn
Nhà thuốc Wellcare – Wellcare Pharmacy cung cấp các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ hệ tiêu hóa và giúp trẻ bị táo bón điều trị hiệu quả. Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn!
📞 Gọi ngay 0868.359.319 hoặc truy cập Fanpage Hệ thống Nhà thuốc Wellcare để nhận tư vấn miễn phí!
