Viêm dạ dày ruột mãn tính là một trong những bệnh lý tiêu hóa phổ biến ở trẻ em hiện nay. Khác với dạng cấp tính thường xuất hiện đột ngột và hồi phục nhanh, viêm dạ dày ruột mãn tính tiến triển âm thầm, kéo dài và dễ gây ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất cũng như hấp thu dinh dưỡng của trẻ. Vậy bệnh lý này là gì, nguyên nhân do đâu và làm thế nào để nhận biết sớm? Hãy cùng Nhà thuốc Wellcare tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Viêm dạ dày ruột mãn tính ở trẻ em là gì?

Viêm dạ dày ruột mãn tính là tình trạng niêm mạc dạ dày và ruột non của trẻ bị viêm kéo dài, tái đi tái lại nhiều lần. Khi đó, lớp niêm mạc tiêu hóa bị tổn thương lâu ngày, gây rối loạn tiêu hóa, kém hấp thu và thậm chí là suy dinh dưỡng nếu không được điều trị đúng cách.

Khác với viêm dạ dày ruột cấp tính (thường do nhiễm khuẩn, virus hoặc thức ăn ô nhiễm), viêm dạ dày ruột mãn tính có thể xuất phát từ nhiều yếu tố phức tạp hơn như vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori), chế độ ăn uống, cơ địa dị ứng hay bệnh lý mạn tính khác.

2. Nguyên nhân gây viêm dạ dày ruột mãn tính ở trẻ em

Bệnh có thể hình thành từ một hoặc nhiều yếu tố sau:

2.1. Nhiễm vi khuẩn H. pylori

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Vi khuẩn H. pylori tồn tại trong niêm mạc dạ dày, làm tổn thương lớp bảo vệ và gây viêm mạn tính. Ở trẻ, việc lây nhiễm thường qua đường miệng – miệng, dùng chung muỗng, chén hoặc tiếp xúc gần với người lớn nhiễm vi khuẩn.

2.2. Chế độ ăn uống không hợp lý

Trẻ ăn nhiều đồ cay, chua, chiên rán, thức ăn nhanh hoặc uống nước ngọt có gas thường xuyên có thể làm tăng acid dạ dày, khiến niêm mạc dễ viêm loét.

2.3. Lạm dụng thuốc

Một số thuốc giảm đau, kháng viêm (như ibuprofen, aspirin) nếu dùng kéo dài mà không có hướng dẫn của bác sĩ sẽ gây tổn thương niêm mạc dạ dày, làm nặng thêm tình trạng viêm.

2.4. Yếu tố tâm lý và stress

Trẻ thường xuyên căng thẳng, lo âu (đặc biệt trong giai đoạn học tập căng thẳng) cũng có thể ảnh hưởng đến nhu động ruột và tiết dịch tiêu hóa, từ đó làm bệnh tiến triển mạn tính.

2.5. Dị ứng thực phẩm hoặc bệnh lý nền

Một số trẻ có cơ địa dị ứng hoặc mắc các bệnh mạn tính như bệnh Celiac, viêm ruột, bệnh tự miễn… cũng dễ bị viêm dạ dày ruột kéo dài.

3. Dấu hiệu nhận biết viêm dạ dày ruột mãn tính ở trẻ em

Triệu chứng của bệnh thường âm ỉ, dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường. Tuy nhiên, cha mẹ nên cảnh giác nếu trẻ có các biểu hiện sau:

• Đau bụng kéo dài, đặc biệt vùng quanh rốn hoặc trên rốn.

• Buồn nôn, nôn khan, đôi khi có dịch chua.

• Biếng ăn, ăn ít, chậm tăng cân hoặc sút cân.

• Rối loạn tiêu hóa kéo dài: tiêu chảy, phân lỏng, hoặc táo bón xen kẽ.

• Hơi thở có mùi hôi, đầy hơi, ợ chua sau ăn.

• Thiếu máu, da xanh xao do kém hấp thu dinh dưỡng.

• Trẻ hay mệt mỏi, cáu gắt, học tập kém tập trung.

Khi bệnh tiến triển nặng, trẻ có thể bị loét dạ dày – tá tràng, xuất huyết tiêu hóa hoặc rối loạn hấp thu vi chất.

4. Biến chứng của viêm dạ dày ruột mãn tính

Nếu không được điều trị sớm và đúng cách, bệnh có thể gây ra nhiều hậu quả lâu dài như:

• Suy dinh dưỡng, thấp còi do kém hấp thu.

• Loét dạ dày – tá tràng, thậm chí xuất huyết tiêu hóa.

• Thiếu sắt, thiếu vitamin B12, gây thiếu máu mạn tính.

• Ảnh hưởng phát triển thể chất và trí tuệ.

• Tăng nguy cơ viêm teo niêm mạc dạ dày hoặc ung thư dạ dày khi trưởng thành (dù hiếm).

5. Chẩn đoán viêm dạ dày ruột mãn tính ở trẻ

Bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng lâm sàng và chỉ định một số xét nghiệm cần thiết như:

• Nội soi dạ dày – tá tràng: đánh giá mức độ viêm, loét.

• Test hơi thở Urea hoặc xét nghiệm phân để phát hiện H. pylori.

• Xét nghiệm máu: đánh giá thiếu máu, viêm.

• Siêu âm bụng: loại trừ nguyên nhân khác.

6. Phương pháp điều trị viêm dạ dày ruột mãn tính ở trẻ em

Điều trị cần kiên trì và theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa nhi.

6.1. Dùng thuốc theo chỉ định

• Thuốc diệt H. pylori (nếu có): thường là phác đồ kết hợp 2 loại kháng sinh và thuốc ức chế bơm proton (PPI).

• Thuốc giảm acid, bảo vệ niêm mạc: như omeprazole, lansoprazole hoặc sucralfate.

• Men vi sinh, thuốc cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột giúp giảm tiêu chảy, tăng hấp thu.

Cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc cho trẻ vì có thể làm bệnh nặng hơn hoặc kháng thuốc.

6.2. Chế độ ăn uống

• Cho trẻ ăn đúng giờ, chia nhỏ bữa (4–5 bữa/ngày).

• Tránh đồ ăn cay, chiên, nhiều dầu mỡ, nước ngọt có gas, socola, cà phê.

• Bổ sung thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa: cháo, súp, rau củ ninh nhừ, sữa chua, cá hấp.

• Khuyến khích trẻ uống đủ nước, ăn chậm nhai kỹ.

6.3. Thay đổi lối sống

• Hạn chế stress, giúp trẻ thư giãn, vui chơi nhẹ nhàng.

• Đảm bảo ngủ đủ giấc và tập luyện nhẹ như đi bộ, bơi lội.

• Giữ vệ sinh ăn uống, rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

7. Phòng ngừa viêm dạ dày ruột mãn tính ở trẻ em

Phòng bệnh luôn dễ hơn chữa bệnh. Cha mẹ có thể giúp con phòng tránh bệnh bằng cách:

• Giữ vệ sinh thực phẩm: ăn chín uống sôi, tránh đồ sống.

• Không dùng chung bát, muỗng, ly với người khác.

• Khám sức khỏe định kỳ nếu trẻ từng bị viêm dạ dày.

• Dạy trẻ rửa tay sạch sẽ, đặc biệt sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn.

• Hạn chế cho trẻ ăn vặt, uống nước ngọt thường xuyên.

8. Khi nào cần đưa trẻ đến bác sĩ?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay nếu có các dấu hiệu:

• Đau bụng kéo dài trên 2 tuần.

• Nôn ra máu, tiêu phân đen hoặc có mùi hôi.

• Trẻ sút cân nhanh, ăn uống kém.

• Triệu chứng rối loạn tiêu hóa tái phát thường xuyên.

Chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời giúp trẻ hồi phục tốt, tránh biến chứng mạn tính.

9. Lời khuyên từ Dược sĩ Wellcare

Viêm dạ dày ruột mãn tính ở trẻ em không phải là bệnh hiếm gặp, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu cha mẹ phát hiện sớm, tuân thủ điều trị và xây dựng chế độ sinh hoạt hợp lý.

Nhà thuốc Wellcare khuyến khích phụ huynh nên đưa trẻ đến khám chuyên khoa tiêu hóa khi có triệu chứng kéo dài, đồng thời duy trì thói quen ăn uống lành mạnh, bổ sung men vi sinh, vitamin và khoáng chất để hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Wellcare Pharmacy – Đồng hành cùng sức khỏe gia đình bạn

Nhà thuốc Wellcare – Wellcare Pharmacy cung cấp các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ hệ tiêu hóa và giúp trẻ bị táo bón điều trị hiệu quả. Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn!

📞 Gọi ngay 0868.359.319 hoặc truy cập Fanpage Hệ thống Nhà thuốc Wellcare để nhận tư vấn miễn phí!