Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp những hiểu lầm phổ biến về tiêu chảy, đồng thời cung cấp thông tin y học chính xác để bạn biết cách xử lý đúng khi gặp phải tình trạng này.

1. Giới thiệu

Tiêu chảy là một trong những rối loạn tiêu hóa phổ biến nhất mà hầu như ai cũng từng gặp ít nhất một lần trong đời. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu đúng về tình trạng này. Nhiều người cho rằng tiêu chảy chỉ là rối loạn tạm thời, không cần điều trị; số khác lại tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy mà không biết có thể khiến bệnh nặng hơn.

2. Hiểu đúng về tiêu chảy là gì?

Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêu chảy là tình trạng đi ngoài phân lỏng hoặc nhiều nước từ 3 lần trở lên trong 24 giờ, hoặc có sự thay đổi bất thường về tính chất phân so với bình thường.
Tiêu chảy có thể chia thành:

• Tiêu chảy cấp tính: kéo dài dưới 14 ngày, thường do nhiễm khuẩn, virus, ngộ độc thực phẩm.

• Tiêu chảy mạn tính: kéo dài trên 4 tuần, thường liên quan đến bệnh lý tiêu hóa mạn tính như viêm ruột, hội chứng ruột kích thích, kém hấp thu, v.v.

Hiểu đúng bản chất giúp người bệnh có hướng xử trí phù hợp, tránh nhầm lẫn và điều trị sai cách.

TOP 7 HIỂU LẦM VỀ TIÊU CHẢY MÀ AI CŨNG MẮC PHẢI

1. “Bệnh nhẹ, tự khỏi không cần điều trị”

Đây là quan niệm sai lầm phổ biến nhất. Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần nhịn ăn, uống nước gừng hay nghỉ ngơi là tiêu chảy sẽ tự hết.
Thực tế, tiêu chảy có thể gây mất nước và điện giải nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Nếu không được bù nước kịp thời, người bệnh có thể gặp:

• Mệt mỏi, hoa mắt, tụt huyết áp.

• Trẻ em có thể co giật, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.
  Do đó, điều trị sớm và đúng cách là vô cùng cần thiết để tránh biến chứng.

2.“Uống thuốc cầm càng sớm càng tốt”

Thực tế, thuốc cầm tiêu chảy không phải lúc nào cũng nên dùng.
Trong trường hợp tiêu chảy do nhiễm khuẩn, việc dùng thuốc cầm tiêu chảy (như Loperamid) có thể khiến vi khuẩn và độc tố bị giữ lại trong ruột lâu hơn, làm bệnh nặng thêm.
Thay vào đó, ưu tiên:

• Bù nước – điện giải bằng dung dịch oresol.

• Ăn uống nhẹ, dễ tiêu hóa.

• Chỉ dùng thuốc khi có chỉ định từ bác sĩ.
  Thuốc cầm tiêu chảy chỉ nên dùng trong một số trường hợp tiêu chảy không nhiễm khuẩn, và không dùng cho trẻ em dưới 2 tuổi.

3.“Chỉ cần uống kháng sinh là khỏi bệnh”

Không phải tiêu chảy nào cũng cần dùng kháng sinh.
Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, chỉ nên dùng kháng sinh khi xác định rõ nguyên nhân do vi khuẩn, như:

• Shigella, Salmonella, E. coli, Campylobacter, v.v.
  Các trường hợp tiêu chảy do virus (Rotavirus, Norovirus) hay ký sinh trùng sẽ không đáp ứng với kháng sinh.
  Việc lạm dụng kháng sinh có thể gây loạn khuẩn ruột, tăng nguy cơ kháng thuốc, và khiến tình trạng rối loạn tiêu hóa kéo dài hơn.

4.“Nhịn ăn để ruột nghỉ ngơi”

Nhiều người tin rằng ăn vào sẽ khiến tiêu chảy nặng hơn, nhưng đó là sai lầm nguy hiểm.
Khi tiêu chảy, cơ thể mất nhiều năng lượng và dinh dưỡng, nếu nhịn ăn sẽ:

• Làm cơ thể yếu đi, khó hồi phục.

• Giảm khả năng hấp thu, làm tổn thương niêm mạc ruột nặng hơn.
  Chế độ ăn đúng khi tiêu chảy gồm:

• Thức ăn mềm, dễ tiêu: cháo, súp, cơm nát, khoai tây nghiền.

• Tránh: đồ chiên rán, sữa tươi, đồ uống có gas, rượu bia.

• Uống nhiều nước, oresol, nước hoa quả loãng để bù nước.

5.“Tiêu chảy chỉ xảy ra khi ăn uống bẩn”

Dù ăn uống không đảm bảo vệ sinh là nguyên nhân phổ biến, nhưng không phải là nguyên nhân duy nhất.
Tiêu chảy còn có thể do:

• Nhiễm virus hoặc vi khuẩn từ môi trường (tay bẩn, dụng cụ ăn uống, nguồn nước).

• Không dung nạp lactose (trong sữa và chế phẩm sữa).

• Tác dụng phụ của thuốc: kháng sinh, thuốc giảm acid dạ dày, thuốc điều trị ung thư.

• Rối loạn tiêu hóa sau phẫu thuật hoặc do stress.
  Vì vậy, cần xác định nguyên nhân chính xác để điều trị hiệu quả.

6.“Chỉ trẻ nhỏ mới nguy hiểm khi bị tiêu chảy”

Tiêu chảy có thể gây nguy hiểm ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là:

• Người cao tuổi: dễ mất nước và suy thận cấp.

• Người có bệnh nền: như tiểu đường, tim mạch, suy giảm miễn dịch.

• Phụ nữ mang thai: tiêu chảy kéo dài có thể ảnh hưởng đến thai nhi.
  Do đó, dù là người lớn hay trẻ nhỏ, nếu tiêu chảy nặng, kéo dài trên 2 ngày, có sốt cao, máu trong phân hoặc mất nước rõ rệt, cần đến cơ sở y tế ngay.

7.“Không cần đi khám khi bị bị bệnh”

Tiêu chảy có thể là triệu chứng của bệnh lý nghiêm trọng hơn, ví dụ:

• Viêm ruột, bệnh Crohn.

• Hội chứng ruột kích thích (IBS).

• Ung thư đại tràng.
  Vì vậy, nếu tình trạng tiêu chảy tái phát nhiều lần hoặc kéo dài trên 2 tuần, cần đi khám chuyên khoa tiêu hóa để được chẩn đoán chính xác.

10. Cách xử trí đúng cách

• Bù nước – điện giải: bằng oresol, nước lọc, nước trái cây loãng.

• Ăn uống hợp lý: hạn chế dầu mỡ, đồ cay nóng, tăng rau củ nấu chín.

• Giữ vệ sinh: rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, ăn chín uống sôi.

• Theo dõi dấu hiệu nặng: nếu có sốt, nôn nhiều, phân lẫn máu, cần đi khám ngay.

ENTEROVITAL cân bằng và phục hồi hệ vi sinh đường ruột – Hộp 10 gói

Wellcare Pharmacy – Đồng hành cùng sức khỏe gia đình bạn

Nhà thuốc Wellcare – Wellcare Pharmacy cung cấp các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ hệ tiêu hóa và giúp trẻ bị táo bón điều trị hiệu quả. Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn!

📞 Gọi ngay 0868.359.319 hoặc truy cập Fanpage Hệ thống Nhà thuốc Wellcare để nhận tư vấn miễn phí!